top of page

E Devlet Uygulamaları

  • Yazarın fotoğrafıburakalemdar

Tutuklama ve Katalog Suçlar

Güncelleme tarihi: 4 Ara 2023

Tutuklama Nedir?


Hangi hallerde tutuklama kararı verilebilir?


Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. Burada kuvvetli suç şüphesini gösteren delil ile tutuklama nedeninin varlığı birlikte aranmalıdır.



demir parmaklık

Hangi hallerde tutuklama kararı verilemez?


İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez. Sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda da tutuklama kararı verilemez.


Tutuklama Nedenleri nelerdir?


Kanunda yargılama konusu olaydan bağımsız olarak bazı hallerde tutuklama nedenlerinin var sayılabileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Aşağıdaki hallerde bir tutuklama nedeni var sayılabilir:

a) Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa.

b) Şüpheli veya sanığın davranışları;

1. Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme,

2. Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,

Hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa.


Katalog Suçlar Nelerdir?


Kanunda bazı suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabileceği konusunda katalog suçlara ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu kapsamda; Aşağıdaki suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir: a) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar (madde 76, 77, 78),

2. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80)

3. Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),

5. İşkence (madde 94, 95)

6. Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, madde 102),

8.Hırsızlık (madde 141, 142) ve yağma (madde 148, 149),

10. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),

11. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (madde 302, 303, 304, 307, 308),

12. Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),

b) 10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları. c) 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu. d) 10.7.2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar. e) 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar. f) 31.8.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 110 uncu maddesinin dört ve beşinci fıkralarında tanımlanan kasten orman yakma suçları. g) (Ek: 27/3/2015-6638/14 md.) 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 33 üncü maddesinde sayılan suçlar. h) (Ek: 27/3/2015-6638/14 md.) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen suçlar.

(4) (Değişik: 2/7/2012-6352/96 md.) Sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez.


Tutuklamaya kim karar verir?


Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından, kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re'sen mahkemece karar verilir.


Tutuklama Kararının taşıması gereken şartlar


Tutuklama geçici bir tedbirdir. Bu anlamda tutuklama kararı verilirken her aşamada şartların değişebileceği ve uygulanacak tedbirin hayatın akışı esnasında gerçekleşen pek çok olaydan ve durumdan etkilenebileceği göz ardı edilmemelidir. O sebeple Bu istemlerde mutlaka gerekçe gösterilmeli ve adlî kontrol uygulamasının neden yetersiz kalacağını belirten hukukî ve fiilî nedenlere yer verilmelidir. Tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine ilişkin kararlarda; a) Kuvvetli suç şüphesini, b) Tutuklama nedenlerinin varlığını, c) Tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu, gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilmelidir.

Kararın içeriği şüpheli veya sanığa sözlü olarak bildirilir, ayrıca bir örneği yazılmak suretiyle kendilerine verilir ve bu husus kararda belirtilmelidir.

Tutuklama istenildiğinde, şüpheli veya sanığın, kendisinin seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek bir müdafi yardımından faydalanması sağlanmalıdır. Tutuklama kararı verilmezse, şüpheli veya sanık derhâl serbest bırakılmalıdır. Ayrıca tutuklamaya ilişkin verilen kararlar itiraz edilebilir olmalıdır.

Tutuklulukta Geçecek Süre en çok kaç yıldır?


Tutuklulukta geçecek süre; yargılamada soruşturma veya kovuşturma aşamasında olunmasına; yargılama konusu suça ve şüpheli yada sanığın yaşına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Aşağıda bu özelliklere bağlı olarak tutuklu geçirilecek en uzun sürelere ilişkin bilgi verilmiştir.


Asliye Ceza Mahkemelerinde görülen davalarda tutuklulukta geçecek süre


Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabilir. Bu durumda toplamda tutuklulukta geçecek süre en çok 1.5 yıl olabilecektir.


Ağır Ceza Mahkemelerinde görülen davalarda tutuklulukta geçecek süre


Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez. Bu durumda toplamda tutuklulukta geçecek süre en çok 5 yıl olabilecektir.


Millete ve Devlete Karşı Suçlar özelinde tutuklulukta geçecek süre


5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ( Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar , Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar, Milli Savunmaya Karşı Suçlar, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk) ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda uzatma süresi beş yılı geçemez. Bu durumda toplamda tutuklulukta geçecek süre en çok 7 yıl olabilecektir.


Soruşturma evresinde tutuklulukta geçecek süre


Soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler bakımından altı ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler bakımından ise bir yılı geçemez.

Millete ve Devlete Karşı Suçlar özelinde Soruşturma evresinde tutuklulukta geçecek süre


Soruşturma evresinde Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ( Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar , Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar, Milli Savunmaya Karşı Suçlar, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk), Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu olarak işlenen suçlar bakımından bu süre en çok bir yıl altı ay olup, gerekçesi gösterilerek altı ay daha uzatılabilir. Bu durumda soruşturma aşamasında toplamda tutuklulukta geçecek süre en çok 2 yıl olabilecektir.


Çocuklar yönünden tutuklulukta geçecek süre


Bu tutukluluk süreleri, fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise dörtte üç oranında uygulanır.

22 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comentarios


Son Paylaşılanlar

bottom of page